BOM là gì? Vai trò của BOM trong sản xuất và kinh doanh

1501

BOM là một thuật ngữ được sử dụng rất phổ biến trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh gắn liền với việc kê khai, định mức các nguyên vật liệu. Vậy BOM là gì? Vai trò của BOM trong sản xuất và kinh doanh như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết dưới đây:

BOM là gì?

BOM là gì?

BOM (viết tắt Bill of Materials trong tiếng Anh) là hóa đơn nguyên vật liệu, định mức nguyên vật liệu trong tiếng Việt. Đơn giản hơn BOM là một bản danh sách liệt kê chi tiết số lượng cụ thể nguyên vật liệu trong một quy trình sản xuất sản phẩm nhất định.

Vai trò của BOM trong sản xuất kinh doanh?

BOM thường danh sách các nguyên liệu thô, thành phần và các linh kiện cần thiết để xây dựng, sản xuất, sửa chữa một sản phẩm hay dich vụ theo những điều kiện kỹ thuật nhất định của nhà sản xuất.

Trong sản xuất và kinh doanh BOM là căn cứ để lên kế hoạch, kiểm tra, tính toán và đánh giá các hoạt động nói chung và tiêu dùng nguyên vật liệu nói riêng của công ty. Từ đó, ta có thể cân đối các nguyên vật liệu và xác định mối quan hệ với các nhà cung cấp.

Vai trò của BOM

Trong thực tế, BOM được tạo ra khi một dây chuyền hay một sản phẩm nào đó chuẩn bị vào công đoạn sản xuất. BOM đóng vai trì như một đơn “đặt hàng nội bộ” cho các vật liệu cần dùng tới, đặc biệt là những nguyên vật liệu không có trong kho, đòi hỏi phải liên hệ với nhà cung ứng để cung cấp kịp lúc tránh ảnh hưởng đến sản xuất chung.

Ví dụ về BOM: Một công ty sản xuất xe đạp thì BOM của họ là danh sách các bộ phận để lắp ráp để hoàn thiện một chiếc xe đạp bao gồm chi tiết như: 1 khung xe, 2 bánh xe, 2 bàn đạp, 1 chuông….

3 loại BOM phổ biến nhất nay

– BOM bán hàng (sBOM) thể hiện chi tiết số lượng nguyên vật liệu trước khi tạo nên một sản phẩm hoàn chỉnh.

– BOM kỹ thuật (eSOM) sử dụng và phát triển ở giai đoạn thiết kế sản phẩm.

– BOM sản xuất (mBOM) được sử dụng để liệt kê chi tiết các bộ phận cần thiết để tạo ra thành phẩm cuối cùng.

3 loại BOM phổ biến nhất

Những tính năng quan trọng của BOM?

1. Cách đăng ký BOM

Bản chất BOM là một bản danh sách liệt kệ các vật liệu để tạo ra một sản phẩm nhất định. Khi BOM có quá nhiều dữ liệu được nêu ra, bạn hãy đăng ký và lưu trữ bằng các File Excel, khi nào cần sử dụng chỉ cần tải về.

Việc sao chép các BOM tương tự giúp bạn tiết kiệm thời gian đăng ký cho đơn hàng mới.

Trong thực tế, một sản phẩm có thể gồm nhiều loại BOM khác nhau, bạn cần quản lý các BOM đó thông qua các phiên bản BOM.

Những tính năng của BOM

2. Áp dụng để tính định mức

Trong quá trình sản phẩm thì việc tính toán chi tiết số lượng từng loại nguyên vật liệu và giá tiền là hết sức cần thiết, khi có BOM thì công việc này trở nên nhanh chóng, thuận tiện hơn rất nhiều.

BOM phản ánh được tình hình định mức đã được xem xét cụ thể hay chưa, với việc mua theo kế hoạch hoặc MRP.

3. BOM giúp phận tích các tiêu chuẩn

Khi thực hiện BOM thì việc kiểm soát các nguyên vật liệu tiêu hao trở nên dễ dàng và đưa ra được số liệu sát với thực tế.

Quá trình xây dựng giá thành theo các định mức cụ thể giúp việc kiểm tra sự chênh lệch giữa các tiêu chuẩn BOM theo thành thực tế tại thời điểm tính.

BOM còn được sử dụng như một bảng kê khai xuất – nhập nguyên liệu cho quá trình sản xuất từ đó đánh giá được số lượng chênh lệch trong thực tế.

4. Liên kết với các tính năng khác trong quá trình sản xuất

Khi tính toán để đưa ra các kế hoạch thu mua nguyên liệu dùng trong sản xuất thì phải dựa BOM để làm tiêu chuẩn cho việc định lượng.

Mỗi sản phẩm sẽ có giai đoạn tiêu hao các nguyên vật liệu khác nhau, dựa vào BOM người quản lý có thể biết thành phẩm đang ở giai đoạn nào trong quá trình sản xuất.

Sản xuất không phải bao giờ cũng diễn ra thuận lợi, khi có trục trặc thì việc phân tích BOM sẽ giúp quá trình tái sử dụng các nguyên liệu chính xác hơn, giảm thiểu tình trạng lãng phí.

Cơ cấu của một BOM

BOM thường xuất hiện theo định dạng phân cấp với mức hiển thị cao nhất là thành phẩm và cấp dưới lần lượt là các thành phần và nguyên liệu riêng lẻ. Thông thường nó sẽ là mã sản phẩm, bộ phận sử dụng, số lượng, chi phí, thông số kỹ thuật.

Cơ cấu của BOM

Cơ cấu của BOM thường được thể hiện ở 2 dạng sau:

1. BOM một cấp

BOM một cấp thường được sử dụng với các dây chuyển chỉ sản xuất ra một loại sản phẩm duy nhất. Nguyên vật liệu sẽ được chia thành các cụm cụ thể cho mỗi bộ phận sản xuất theo một quy trình nhất định. Từ đó sẽ tính ra số lượng và chi phí cho cụm sản xuất đó.

2. BOM đa cấp

BOM đa cấp sẽ tiện lợi hơn BOM một cấp bởi nó cung cấp nhiều thông tin hơn cũng như thể hiện được mối quan hệ tương quan giữa các nguyên vật liệu cũng như tổng số lượng cần thiết cho quá trình sản xuất. Chính vì vậy, BOM được sử dụng trong đại đa số các doanh nghiệp sản xuất hiện nay.

Bom đa cấp còn là nguồn cung cấp thông tin chi tiết cho quy trình kinh doanh, sản xuất với các dữ liệu cơ bản như lập kế hoạch, nhân lực, chi phí đầu vào hay quá trình sản xuất.

Kết lại Bill of Materia là gì?

Bill of Materials (BOM) là hóa đơn nguyên vật liệu, định mức nguyên vật liệu trong tiếng Việt. Đơn giản hơn BOM là một bản danh sách liệt kê chi tiết số lượng cụ thể nguyên vật liệu trong một quy trình sản xuất sản phẩm nhất định.